Filmy seks, stambuł

Pewnego dnia Sandy przypadkowo odkrywa, że mąż ją zdradza. Nie mogąc się z tym pogodzić bierze rozwód i wyprowadza się z dziećmi do San Francisco. Poznaje tam Arama, którego wkrótce zatrudnia do opieki nad dziećmi. Z czasem oboje stają się sobie coraz bliżsi, a ich znajomość przeradza się w miłość. Problem w tym, że Aram jest od niej o kilkanaście lat młodszy.

"Nie musisz umierać, żeby twoje życie się skończyło" - czterdziestoletni Cahit, który po nieudanej próbie samobójczej ląduje w szpitalu psychiatrycznym, słyszy te słowa z ust swojego lekarza. Doskonale rozumie, co to znaczy: musi zacząć żyć na nowo. Jednak jego dusza wciąż cierpi, zagłusza więc ból alkoholem i narkotykami. Sibel, młoda i atrakcyjna Niemka, która podobnie jak Cahit ma tureckie korzenie, kocha życie stanowczo zbyt mocno jak na pobożną Muzułmankę. Chcąc wyzwolić się spod władzy konserwatywnej rodziny, Sibel pozoruje próbę samobójczą. Zamiast spodziewanego wyzwolenia przynosi jej to jednak hańbę. Tylko małżeństwo może ją ocalić. Sibel błaga więc Cahita, aby się z nią ożenił. Ten niechętnie się zgadza. Być może chce jej pomóc, a może po prostu pragnie uczynić w życiu coś istotnego.

Pierwsza część filmowej trylogii Demirkubuza Opowieści o ciemności powstała z inspiracji Obcym Alberta Camusa. Historię młodego urzędnika ze Stambułu, który nie wierzy w nic, nikogo nie kocha i idzie przez życie z niewzruszoną obojętnością, można by uznać za mini wykład z filozofii egzystencjalnej. Poznajemy Musę w momencie śmierci matki, jednak ani to zdarzenie, ani późniejsze sytuacje erotyczno-kryminalne, w które bohater zostaje wplątany, nie pozostawiają najmniejszego śladu w jego psychice. Musa jest zdeklarowanym samotnikiem, który tylko z konieczności wchodzi w relacje z innymi ludźmi. Nie pasuje do nikogo. Zapewne nie przez przypadek turecki reżyser umiejscowił swojego bohatera w wyjątkowo odrażającym środowisku, funkcjonującym w niszczących zależnościach władzy, w którym przemoc nieustannie przeplata się, łączy i kojarzy z seksem. Młody mężczyzna podróżuje po tym świecie pozbawiony jakichkolwiek złudzeń. Jedynym uczuciem na jakie go stać jest dojmujące, irracjonalne poczucie winy za sam fakt własnego istnienia. Demirkubuz opowiada historię Musy z właściwym bohaterowi swojego filmu beznamiętnym dystansem.

Historia czworga stambulczyków – trzydziestopięciolatków, którzy kochają się i nienawidzą, odchodzą od siebie i wracają. Pozornie są to dwie dobrane pary przyjaciół, jednak w scenariuszu (inspirowanym sztukami Harolda Pintera) nic nie jest takie oczywiste, a prawdę trudno odróżnić od gry i udawania. W liberalnych zachowaniach bohaterów – alkoholu i seksu tu nie brakuje – można odczytać głęboko tłumione kompleksy. Monologi stają się okazją do refleksji o pokoleniu, dojrzewaniu, wykorzenieniu. Wszystko dzieje się w nienależącej do nikogo przestrzeni mieszkania, które permanentnie jest wynajmowane jako plan filmowy.

Niskobudżetowy debiut Demirkubuza przypomina Krótki film o miłości Krzysztofa Kieślowskiego, rozgrywa się jednak w nieco innej scenerii. Tytułowy Blok C to strzeżony budynek mieszkalny w stambulskiej dzielnicy Ataköy, którego mieszkańcami są przedstawiciele uprzywilejowanych klas społecznych. Jedną z bohaterek jest nieszczęśliwa w małżeństwie Tülay, która wchodzi w perwersyjną relację z Haletem – młodym dozorcą bloku. Powstaje osobliwy czworokąt, w którym pozostałe role odgrywają: mąż Tülay oraz ich młoda służąca Aslı. W tle zdarzeń oglądamy wypełniony melancholią Stambuł: miasto zachmurzone, ponure, zabetonowane aż po opustoszałe nabrzeża – odmienne od wyobrażeń, czy turystycznych doświadczeń. Demirkubuz przedstawia wyizolowany świat nowo wybudowanych blokowisk, oddzielony od tkanki miasta siecią autostrad, zamieszkały przez ludzi samotnych, uwięzionych w swoich rolach, emocjonalnie wychłodzonych. Stara się zajrzeć pod podszewkę tego świata, obnażyć szaleństwo i pragnienie władzy, jakie kryje się pod pozorami porządku.