Filmy 1961

Krótki metraż Janusza Morgensterna (Jowita, Trzeba zabić tę miłość) dotyka rzadko podejmowanego i tabuizowanego wątku z czasów II wojny światowej – zagłady żydowskich dzieci. Trudny do przepracowania temat nie znalazł szerokiej reprezentacji w polskiej kulturze ze względu na swój drażliwy charakter. Reżyser bezbłędnie jednak wyczuł, że do opowiadania o tragedii niczego nieświadomych bohaterów potrzeba minimalistycznych środków i zredukowania roli dialogów. Morgenstern postawił więc na pierwotny język kina – język obrazów, spojrzeń, zmieniających się punktów widzeń i przejrzystego montażu. Tym samym najbardziej wyróżnił w Ambulansie perspektywę najmłodszych, oczekujących na wielkim placu aż hitlerowski oficer zadecyduje o ich losie. Pozbawione sprawczości i prawa głosu dzieci nie tracą radości życia i chęci do zabawy, jakby na przekór straszliwym okolicznościom, w które wrzuciła je Historia. Smutek i lęk malują się za to na twarzy ich opiekuna przypominającego nieco postać Janusza Korczaka. Grozę i tragizm ekranowych wydarzeń podbija jeszcze muzyka Krzysztofa Komedy – wyjątkowo stonowana i melancholijna.

Opowieść o miłości chłopa i chłopki osadzona w średniowiecznym królestwie.

Po śmierci ukochanej Orfeusz błąka się po świecie, próbując odzyskać utraconą miłość. Ostatecznie schodzi do piekieł, gdzie swoją piękną grą na lirze obłaskawia cerbera i przekonuje Charona, by zabrał go na drugi brzeg Styksu. Tam opowiada bogom podziemnego świata o Eurydyce, próbując nakłonić ich do wypuszczenia przedwcześnie zmarłej dziewczyny.

Film lalkowy inspirowany fragmentem pierwszego aktu „Kordiana” Juliusza Słowackiego. Historia Janka, który wciąż rozrabiał. Wyrzucono go ze szkoły za figle, nie długo wytrzymał na naukach u szewca. W końcu wyruszył w samotną podróż do Królewca… gdzie w końcu ktoś poznał się na jego talencie…

Robotnicy budują tytułową maszynę, wierząc że robią coś wielkiego. Ośmieszenie gigantomanii w krótkiej animowanej formie przez jednego z najbardziej rozpoznawalnych polskich twórców sztuk plastycznych – Daniela Szczechurę. Autor na przełomie lat 50. i 60. związany był jako scenograf ze Studenckim Teatrem Satyryków. Specjalnością STS-u było ośmieszanie absurdów codzienności PRL-u. W Maszyna bez trudu można zauważyć podobne potraktowanie tematu.

Osiedle w mieście. W jednym z bloków dochodzi do awarii – do mieszkania małżeństwa przychodzi sąsiad i twierdzi, że jego mieszkanie zalewa woda z ich łazienki. Na miejsce zostaje wezwana ekipa hydraulików, która rozpoczyna oględziny łazienki małżeństwa.

Kiedy nastaje dzień, na niebie pojawia się słońce. Chłopcu, który niedawno się przebudził, nie podoba się własny cień i postanawia się go pozbyć. Tylko jak to zrobić? Trzeba zamalować słońce! Ale czy rzeczywiście jest to najlepszy pomysł? Przykryty ciemną farbą świat jest zimny i smutny. Czy uda się naprawić błąd, aby słońce ponownie zagościło na niebie?

Płaski, dwuwymiarowy poeta jest prześladowany przez trójwymiarowe społeczeństwo. Zakochuje się w córce bankiera. Ojciec dziewczyny nie chce zgodzić się na związek córki z kimś, kto jest płaski.

Przygody kurczaka to opowieść o małym kurczaku, który postanowił udać się na spacer za płot swojego podwórka. Nie wie jednak, że tam czyhają na niego rozmaite niebezpieczeństwa. Mama kura i rodzeństwo pomagają malcowi uwolnić się z opresji. Film rysunkowy Jana Siupika, stworzony bardzo prostymi środkami, doskonale pobudzi wyobraźnię dzieci.

Krótki film, który obrazami stara się przedstawić historię narodu żydowskiego. Akcja dzieje się w starej synagodze i na cmentarzu Remu w Krakowie. Najpierw kamera pokazuje nam wnętrza i nagrobki, by następnie przejść do obrazów Żydów opuszczających getta i obozy zagłady. Łącznikiem jest młoda kobieta, która przechadza się po synagodze.