Filmy geometria

Akcja filmu rozgrywa się w dzień świętego Walentego. Grupa uczennic ze szkoły dla dziewcząt wybiera się wraz z opiekunami na wycieczkę pod Wiszącą Skałę- ogromną, tajemniczą górę, która jest lokalną atrakcją. W trakcie pobytu czwórka nastolatek - Miranda (Anne-Louise Lambert), Irma (Karen Robson), Marion (Jane Vallis) oraz Edith (Christine Schuler) postanawia przyjrzeć się miejscu dokładniej i odłącza się od grupy. Kiedy dziewczyny nie wracają na czas rozpoczynają się poszukiwania.

Genialny matematyk Max Cohen (Sean Gullette) znajduje się o krok od rozszyfrowania tajnego kodu, dającego władzę nad materialnym i duchowym światem. Wkrótce orientuje się, że jest śledzony przez agentów potężnego koncernu giełdowego i ultra-ortodoksyjną sektę religijną. Musi wybierać między zdrowym rozsądkiem a szaleństwem, świętością a bluźnierstwem, wiedzą a ignorancją, a przede wszystkim zdecydować, czy jest w stanie udźwignąć śmiertelny ciężar swojego odkrycia... Przez ostatnie dziesięć lat konstruowań ogromny komputer - Euklidesa, którego rozbudowane układy zajęły prawie całe jego skromne mieszkanie. Przy użyciu Euklidesa prowadził obliczenia, które miały go doprowadzić do odszyfrowania numerycznego wzoru sterującego prawidłowościami wzrostu i spadku notowań na giełdzie. Tę wiedzę pragną od niego wydobyć biznesmeni z Wall Street.

Georges Laurent (Daniel Auteuil) jest prezenterem telewizyjnego programu, w którym dyskutuje o nowych książkach. Pewnego dnia otrzymuje kasetę, na której nagrano kilkugodzinną obserwację jego domu. Materiały na kolejnych taśmach stają się coraz bardziej intymne, towarzyszą im także niepokojące rysunki, przypominające Georgesowi sceny z dzieciństwa. Wszystko wskazuje na to, że nadawca zna go od dawna. Mężczyzna czuje, że nad jego bliskimi zawisło wielkie niebezpieczeństwo, ale ponieważ nikt bezpośrednio im nie groził, policja odmawia pomocy.

Od prehistorycznych ludzi (postacie inspirowane malowidłami z jaskini Altamiry) strzelających z łuku po walczących szablami, bagnetami, kończąc na zagadkowej chmurze o niewyobrażalnej sile rażenia. Film wycinankowy zrealizowany w Studio Filmów Lalkowych w Tuszynie (późniejsze Studio Małych Form Filmowych „Se-Ma-For”).

Krótki, animowany filmik eksperymentalny. Autorzy wykorzystując animację prostych figur w połączeniu z obrazkami wyciętymi z gazet, poruszają problemy samotności i obojętności ludzi we współczesnym świecie.

Etiuda, w której doszło do połączenia animacji i fotografii, odzwierciedla zainteresowanie twórcy eksploracją pogranicza filmu, muzyki i tańca, które swój kolejny wyraz znalazło w nieco późniejszym Take Five. Kluczową rolę odgrywają tu dynamiczne, zmieniające się formy abstrakcyjne, które od prostego monochromatycznego kwadratu ewoluują, poprzez stadium ruchomych, stopniowo nabierających barw „pikseli”, ku figuratywności i wreszcie zanimowanemu obrazowi fotograficznemu, zsynchronizowanemu z muzyką. Postać ludzka (Marek Kreusch), wyłaniająca się z kwadratowych elementów o coraz większej rozdzielczości, przeskakuje tanecznym ruchem pomiędzy kolejnymi kolorowymi polami, by ulec ponownemu uproszczeniu i wrócić do podstawowej formy kwadratu, z której została wywiedziona. Rybczyński zachował przy tym laboratoryjną konsekwencję kolorystyczną, wyprowadzając z kwadratu koloru lila model RGB z dodatkiem neutralnego brązu. Co jednak szczególnie znamienne, młodemu twórcy udało się stworzyć wówczas – w Polsce początku lat 70.! – własną „cyfrową” produkcję.

Oglądając Przypadek? należy mieć świadomość, że film powstał w 1977 roku, a więc w epoce „przedkomputerowej”. Historię wędrówki materii w czasie i przestrzeni Krzysztof Kiwerski opowiedział, posługując się wyłącznie tradycyjnymi metodami. Jej „bohaterami” (poza „kosmiczną” muzyką Marka Wilczyńskiego) są zgeometryzowane formy plastyczne, takie jak sześciany i kule, które ulegają nieskończonym przekształceniom i przeobrażeniom. Łączą się, dzielą, tworzą bardziej skomplikowane struktury, które również podlegają ciągłym transformacjom. Bezustanny ruch rządzi się zależnościami przyczynowo-skutkowymi – wygląda na to, że jednak tak naprawdę nic tu nie jest przypadkowe. Nie przypadkiem zatem w tytule Przypadek? powił się znak zapytania.