Filmy geometria

Akcja filmu rozgrywa się w dzień świętego Walentego. Grupa uczennic ze szkoły dla dziewcząt wybiera się wraz z opiekunami na wycieczkę pod Wiszącą Skałę- ogromną, tajemniczą górę, która jest lokalną atrakcją. W trakcie pobytu czwórka nastolatek - Miranda (Anne-Louise Lambert), Irma (Karen Robson), Marion (Jane Vallis) oraz Edith (Christine Schuler) postanawia przyjrzeć się miejscu dokładniej i odłącza się od grupy. Kiedy dziewczyny nie wracają na czas rozpoczynają się poszukiwania.

Genialny matematyk Max Cohen (Sean Gullette) znajduje się o krok od rozszyfrowania tajnego kodu, dającego władzę nad materialnym i duchowym światem. Wkrótce orientuje się, że jest śledzony przez agentów potężnego koncernu giełdowego i ultra-ortodoksyjną sektę religijną. Musi wybierać między zdrowym rozsądkiem a szaleństwem, świętością a bluźnierstwem, wiedzą a ignorancją, a przede wszystkim zdecydować, czy jest w stanie udźwignąć śmiertelny ciężar swojego odkrycia... Przez ostatnie dziesięć lat konstruowań ogromny komputer - Euklidesa, którego rozbudowane układy zajęły prawie całe jego skromne mieszkanie. Przy użyciu Euklidesa prowadził obliczenia, które miały go doprowadzić do odszyfrowania numerycznego wzoru sterującego prawidłowościami wzrostu i spadku notowań na giełdzie. Tę wiedzę pragną od niego wydobyć biznesmeni z Wall Street.

Krytyk literacki dostaje kasetę wideo, na której anonimowy autor nagrał bardzo osobiste historie z życia dziennikarza i jego rodziny. Policja odmawia współpracy, a główny bohater domyśla się, że autorem zdjęć jest ktoś z jego najbliższego otoczenia.

Od prehistorycznych ludzi (postacie inspirowane malowidłami z jaskini Altamiry) strzelających z łuku po walczących szablami, bagnetami, kończąc na zagadkowej chmurze o niewyobrażalnej sile rażenia. Film wycinankowy zrealizowany w Studio Filmów Lalkowych w Tuszynie (późniejsze Studio Małych Form Filmowych „Se-Ma-For”).

Krótki, animowany filmik eksperymentalny. Autorzy wykorzystując animację prostych figur w połączeniu z obrazkami wyciętymi z gazet, poruszają problemy samotności i obojętności ludzi we współczesnym świecie.

Etiuda, w której doszło do połączenia animacji i fotografii, odzwierciedla zainteresowanie twórcy eksploracją pogranicza filmu, muzyki i tańca, które swój kolejny wyraz znalazło w nieco późniejszym Take Five. Kluczową rolę odgrywają tu dynamiczne, zmieniające się formy abstrakcyjne, które od prostego monochromatycznego kwadratu ewoluują, poprzez stadium ruchomych, stopniowo nabierających barw „pikseli”, ku figuratywności i wreszcie zanimowanemu obrazowi fotograficznemu, zsynchronizowanemu z muzyką. Postać ludzka (Marek Kreusch), wyłaniająca się z kwadratowych elementów o coraz większej rozdzielczości, przeskakuje tanecznym ruchem pomiędzy kolejnymi kolorowymi polami, by ulec ponownemu uproszczeniu i wrócić do podstawowej formy kwadratu, z której została wywiedziona. Rybczyński zachował przy tym laboratoryjną konsekwencję kolorystyczną, wyprowadzając z kwadratu koloru lila model RGB z dodatkiem neutralnego brązu. Co jednak szczególnie znamienne, młodemu twórcy udało się stworzyć wówczas – w Polsce początku lat 70.! – własną „cyfrową” produkcję.

Oglądając Przypadek? należy mieć świadomość, że film powstał w 1977 roku, a więc w epoce „przedkomputerowej”. Historię wędrówki materii w czasie i przestrzeni Krzysztof Kiwerski opowiedział, posługując się wyłącznie tradycyjnymi metodami. Jej „bohaterami” (poza „kosmiczną” muzyką Marka Wilczyńskiego) są zgeometryzowane formy plastyczne, takie jak sześciany i kule, które ulegają nieskończonym przekształceniom i przeobrażeniom. Łączą się, dzielą, tworzą bardziej skomplikowane struktury, które również podlegają ciągłym transformacjom. Bezustanny ruch rządzi się zależnościami przyczynowo-skutkowymi – wygląda na to, że jednak tak naprawdę nic tu nie jest przypadkowe. Nie przypadkiem zatem w tytule Przypadek? powił się znak zapytania.