Filmy Iran

Film o wydarzeniach, które miały miejsce podczas kręcenia wcześniejszego filmu Kiarostamiego pt. "Zendegi Edame Darad". Obraz opisuje relacje jakie na planie panują miedzy reżyserem i aktorami.

Trzej mężczyźni, Ghobad, Jahan i Nezam, wyjeżdżają do Oslouyeh - regionu bogatego w złoża gazu w południowym Iranie. W rodzinnych stronach nie stać ich na utrzymanie siebie i najbliższych dlatego w Oslouyeh mają nadzieję zarobić na lepsze życie. Jak dziesiątki pozostałych robotników zmuszeni są zamieszkać w nieużywanych fragmentach rurociągu, które leżą obok siebie na plaży. Pomimo tego mężczyźni nie poddają się rezygnacji i za wszelką cenę walczą, by zachować godność i marzenia. Trójka bohaterów spotyka się co wieczór w swoim kawałku rurociągu, który próbują zamienić w przytulne miejsce. Życie towarzyskie mieszkańców sąsiadujących ze sobą rur rozkwita po zmroku, gdy wszyscy zasiadają do kolacji. Pomiędzy mężczyznami rodzi się prawdziwa przyjaźń i solidarność...

Idealistyczny siedemnastolatek protestuje przeciwko szachowi, ale dźga policjanta i trafia do więzienia na pięć lat. Dwadzieścia lat później został słynnym reżyserem Mohssenem Makhmalbafem. Były policjant przychodzi do niego pewnego dnia, aby poprosić go o zrobienie filmu o tych minionych wydarzeniach. Każdy wybiera aktora, który zagra postać swojej młodości. Spędzają razem cały dzień, aby lepiej się poznać. Policjant mówi aktorowi, co ma zrobić, by zinterpretować swoją rolę, a nawet jak ofiarować kwiat młodej dziewczynie, która codziennie przychodzi zapytać o godzinę. Reżyser rozmawia ze swoim aktorem o książkach, o zbawieniu ludzkości i o tym, jak można schować nóż w kawałku chleba.

Absurdalny, duszny film - sen, którego nie chciałbyś przyśnić. Tytułowy Fat Shaker poddaje swoją imponującą tuszę rozmaitym zabiegom: wytrząsaniu, masażom, ma stawiane bańki wielkości szklanek i pijawki grubości palca. Te opresyjne czynności wykonuje jego głuchoniemy, aczkolwiek zabójczo przystojny syn. Grubas i syn tworzą coś na kształt duetu drobnych naciągaczy. Podróżują po Teheranie od imprezy do imprezy i sprytnie podając się za policję obyczajową, wyłudzają łapówki. Aż w pewnym momencie role odwracają się i do ich domu, gdzie na nieszczęście nocuje przygodnie spotkana fotografka, a w lodówce chłodzi się bimber - wkracza obyczajówka. W Iranie Fat Shaker uznany został przez fundamentalistów za film zgniły, dekadencki i antyirański w wymowie. W międzynarodowym środowisku filmowym również mówi się, że jest "nieirański" - ze względu na radykalne zerwanie Mohammada Shirvaniego z typowym dla kinematografii tego rejonu neorealizmem. Klaustrofobiczny, przesycony intensywnymi kolorami i dźwiękami zza światów Fat Shaker to oniryczny trip, ale też groteska wymierzona w system patriarchalny, który ściska obyczajowym gorsetem społeczeństwo Iranu.

Film opowiada o grupie ludzi z Teheranu, którzy przyjeżdżają do maleńkiej irańskiej wioski. Przybysze kręcą się wokół starego cmentarza, co niepokoi mieszkańców. Sądzą oni bowiem, że ludzie ci szukają tam skarbu. Prawda jest taka, że przybysze czekają na śmierć stuletniej staruszki, mieszkanki Siah Dareh.

Sześćdziesięcioparoletni pisarz i były więzień polityczny, Kasra, pracował w tajemnicy nad swoim zbyt wiele ujawniającymi wspomnieniami. Władze oczywiście o tym wiedzą – jego telefon jest na podsłuchu, a dom pod stałą obserwacją – i żądają oddania rękopisu. Kasra zgadza się w zamian za pozwolenie wyjazdu z kraju do córki, do Paryża. Jeśli władze nie wywiążą się z umowy grozi publikacją, bo ma ukryte jeszcze dwie kopie. Jednak Kasra nie zdaje sobie sprawy z kim ma do czynienia. Służby specjalne domyślają się gdzie rękopisy są schowane, a dwóch egzekutorów wyrusza z misją zabicia pewnej osoby. To ma wyglądać na samobójstwo...

Mieszkańcy biednej dzielnicy Teheranu jednoczą się, by zgłosić do urzędu pomocy społecznej ojca, który od urodzenia porywa dwie swoje córki. Po dwunastu latach uwięzienia zostają w końcu zwolnione przez pracowników socjalnych, by po raz pierwszy zasmakować życia.

Bohaterką pierwszej historii jest dziewięcioletnia dziewczynka, ubolewająca nad tym, że jest już za duża, by bawić się z chłopcami. Druga z nowelek opowiada o dorosłej kobiecie, która, pomimo sprzeciwu męża, bierze udział w kobiecych wyścigach rowerowych. W trakcie zawodów najpierw mąż, potem zaś inni mężczyźni z wioski, usiłują dogonić rowerzystkę konno i zmusić ją do życia zgodnie z tradycją. Kobieta zdaje się nie ścigać z innymi zawodniczkami, lecz uciekać przed mężczyznami, zaś jej rowerowa pasja staje się symbolem pragnienia wolności. Ostatnia historia skupia się wokół staruszki, która zdobyła niezależność materialną dopiero po śmierci męża.

Czy może być coś gorszego niż zgubienie bucików siostry, które mieliśmy odebrać od szewca? NIE! Przekonuje się o tym mały chłopiec. Wie, że ojca nie stać na nowe buciki i postanawiają z siostrą zachować to w tajemnicy. Ale w czymś trzeba chodzić do szkoły, a jedyne buty to te, w których chodzi Ali. Postanawiają nosić je razem - najpierw siostra do szkoły, a później on. Zdarza się jednak, że Ali spóźnia się do szkoły, co grozi mu wyrzuceniem i przyprowadzeniem ojca. Do tego nie może dojść, bo wszystko by się wydało. Jedynym ratunkiem jest zdobycie trzeciego miejsca w zawodach, gdzie nagrodą są buty.

W "Biletach" akcja toczy się w pociągu Intercity jadącym z Niemiec do Rzymu. Śledzimy trzy różne historie rozgrywające się w czasie tej podróży i bohaterów, których losy przeplatają się na ciasnych korytarzach. Pierwsza opowieść, której autorem jest Olmi, dotyczy niemłodego już profesora, który, zafascynowany poznaną tuż przed wyjazdem kobietą, podczas podróży oddaje się fantazjom i marzeniom na jej temat. Jego romantyczne wizje zostają brutalnie zderzone z niemal groteskowym oddziałem wojskowym, jadącym w tym samym wagonie. Część zrealizowana przez Kiarostamiego to historia Fillippo, młodego mężczyzny towarzyszącego nieznośnej i zaborczej kobiecie. Bohaterami trzeciej opowieści, autorstwa Kena Loacha, są trzej sympatyczni Szkoci, kibice Celtic Glasgow, jadący do Rzymu na mecz ukochanej drużyny. W trakcie podróży będą musieli stanąć przed wyborem, który dla jednego z nich może skończyć się więzieniem.